Shloka 18
अश्वत्थामोवाच एवमेव यथा<5त्थ त्वं मातुलेह न संशय: । तैस्तु पूर्वमयं सेतु: शतधा विदलीकृत:,अश्वत्थामा बोला--मामाजी! आप जैसा कहते हैं, निःसंदेह वही ठीक है; परंतु पाण्डवोंने ही पहले इस धर्म-मर्यादाके सैकड़ों टुकड़े कर डाले हैं
Aśvatthāmovāca—evam eva yathāttha tvaṃ mātuleha na saṃśayaḥ | tais tu pūrvam ayaṃ setuḥ śatadhā vidalīkṛtaḥ ||
อัศวัตถามากล่าวว่า “เป็นดังที่ท่านว่าจริง ๆ ท่านลุง หาได้มีข้อสงสัยไม่ ทว่า ‘สะพาน’ แห่งขอบเขตธรรมะนี้ เขาทั้งหลายต่างหากที่ทำลายเสียก่อน ให้แตกเป็นร้อยเสี่ยง”
कृप उवाच
Educational Q&A
The verse frames dharma as a protective boundary (setu). Aśvatthāmā argues that once moral limits are broken, further wrongdoing is rationalized as retaliation—highlighting how ethical collapse in war breeds self-justifying violence.
In the Sauptika Parva’s aftermath of the great war, Aśvatthāmā responds to Kṛpa, agreeing with him but insisting that the Pāṇḍavas had already violated the norms of righteous conduct, thereby ‘shattering’ the moral boundary first.