Shloka 30
Daiva–Puruṣakāra Saṃvāda
Kṛpa’s Counsel on Destiny and Human Effort
बुद्धिश्चिन्तयते किंचित् स्वं श्रेयो नावबुद्धयते । इस संकटसे सर्वथा संतप्त होनेके कारण मेरी बुद्धि आज बहुत सोचने-विचारनेपर भी अपने लिये किसी हितकर कार्यका निर्णय नहीं कर पाती है ।। मुहता तु मनुष्येण प्रष्टव्या: सुह्ददो जना:
buddhiś cintayate kiñcit svaṁ śreyo nāvabuddhyate | asmin saṅkaṭe sarvathā santaptaḥ san mama buddhiḥ adya bahu cintayitvāpi svārthe kiñcid hitakarma niścetuṁ na śaknoti || muhūrtāt tu manuṣyeṇa praṣṭavyāḥ suhṛdo janāḥ |
กฤปะกล่าวว่า “ปัญญาของข้าคิดใคร่ครวญอยู่บ้าง แต่กลับไม่อาจรู้ได้ว่าอะไรเป็นประโยชน์สูงสุดแก่ตน ข้าถูกวิกฤตนี้เผาผลาญรอบด้าน แม้วันนี้จะตรึกตรองมากเพียงใด ก็ยังตัดสินหนทางอันเป็นคุณแก่ตนไม่ได้ เพราะฉะนั้น ในยามเช่นนี้ มนุษย์พึงไต่ถามสหายผู้จริงใจและผู้หวังดีที่ไว้วางใจได้”
कृप उवाच
Educational Q&A
When judgment is clouded by distress, one may fail to recognize śreyas (the truly beneficial course). In such moments, dharmic action is supported by seeking counsel from trustworthy well-wishers rather than acting impulsively.
In the aftermath of the war’s devastation, Kṛpa admits his inability to decide what is best amid the crisis and indicates the need to consult loyal friends—setting a reflective, advisory tone within the Sauptika Parva’s tense events.