Shloka 35
Devanagari script
तत्र मे रोचते नित्यं॑ पार्थ: साम न विग्रह: । कुरुभ्यो हि सदा मन्ये पाण्डवान् बलवत्तरान्,“अतः मुझे तो पाण्डवोंके साथ सदा शान्ति बनाये रखनेकी ही नीति अच्छी लगती है। उनके साथ युद्ध करना मुझे पसंद नहीं है। मैं पाण्डवोंको सदा ही कौरवोंसे अधिक बलवान् मानता हूँ
Translation
ธฤตราษฏระตรัสว่า—ฉะนั้นสำหรับเรา ย่อมเห็นควรเสมอที่จะดำเนิน “สามะ” คือทางสันติ มิใช่ “วิครหะ” คือการแตกหักทำศึกกับเหล่าปารถ เพราะเราถือว่าปาณฑพทั้งหลายย่อมมีกำลังเหนือกว่าพวกกุรุอยู่เสมอ
Word by Word
तत्रthere/in that matter
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
मेof me/to me
मे:
Sampradana
TypeNoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
रोचतेis pleasing/appeals
रोचते:
TypeVerb
Rootरुच्
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
पार्थःO Partha (Arjuna)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
सामconciliation/peace-policy
साम:
Karta
TypeNoun
Rootसामन्
FormNeuter, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
विग्रहःconflict/war
विग्रहः:
Karta
TypeNoun
Rootविग्रह
FormMasculine, Nominative, Singular
कुरुभ्यःthan/from the Kurus
कुरुभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Ablative, Plural
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सदाalways
सदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसदा
मन्येI think/consider
मन्ये:
TypeVerb
Rootमन्
FormPresent, 1st, Singular, Atmanepada
पाण्डवान्the Pandavas
पाण्डवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Plural
बलवत्तरान्stronger
बलवत्तरान्:
Karma
TypeAdjective
Rootबलवत्
FormMasculine, Accusative, Plural, Comparative
Speaker
धृतराष्ट उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes