Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

शकुनिने कहा--राजन्‌! हमलोगोंके पास बैल, घोड़े और बहुत-सी दुधारू गौएँ हैं। भेड़ और बकरियोंकी तो गिनती ही नहीं है। हाथी, खजाना, दास-दासी तथा सुवर्ण सब कुछ हैं

śakunir uvāca—rājan! asmākaṃ go-vṛṣa-aśva-sampad bahvī; bahvyaś ca dugdhadā gāvaḥ santi. avi-ajānāṃ tu gaṇanāpi nāsti. hastinaḥ, kośaḥ, dāsa-dāsyaḥ tathā suvarṇaṃ—sarvam asmākaṃ vidyate.

ศกุนิกล่าวว่า—“ข้าแต่พระราชา พวกเรามีทรัพย์มากมาย ทั้งโคผู้และม้า และโคนมเป็นอันมาก ส่วนแกะและแพะนั้นนับไม่ถ้วน ช้าง คลังทรัพย์ ทองคำ และทาสชายหญิง—ทุกสิ่งอยู่ในกำมือของเรา”

शकुनिःShakuni
शकुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootशकुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
कहाsaid
कहा:
TypeVerb
Rootकथ्
FormPerfect (Paroksha), Third, Singular, Parasmaipada
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
अस्माकम्of us / our
अस्माकम्:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Plural
पाश्वेat (our) side / in our possession
पाश्वे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपार्श्व
FormNeuter, Locative, Singular
वृषभाःbulls
वृषभाः:
Karta
TypeNoun
Rootवृषभ
FormMasculine, Nominative, Plural
अश्वाःhorses
अश्वाः:
Karta
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Nominative, Plural
बह्व्यःmany
बह्व्यः:
TypeAdjective
Rootबहु
FormFeminine, Nominative, Plural
दोग्ध्रीःmilch-cows (milk-giving females)
दोग्ध्रीः:
Karta
TypeNoun
Rootदोग्ध्री
FormFeminine, Nominative, Plural
गावःcows
गावः:
Karta
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Nominative, Plural
सन्तिare / exist
सन्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
अवयम्indeed / moreover
अवयम्:
TypeIndeclinable
Rootअवयम्
अविकाःsheep
अविकाः:
Karta
TypeNoun
Rootअविका
FormFeminine, Nominative, Plural
अजाःgoats
अजाः:
Karta
TypeNoun
Rootअजा
FormFeminine, Nominative, Plural
असंख्येयाःcountless
असंख्येयाः:
TypeAdjective
Rootअसंख्येय
FormFeminine, Nominative, Plural
सन्तिare
सन्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
हस्तिनःelephants
हस्तिनः:
Karta
TypeNoun
Rootहस्तिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
कोशःtreasury
कोशः:
Karta
TypeNoun
Rootकोश
FormMasculine, Nominative, Singular
दासाःmale slaves/servants
दासाः:
Karta
TypeNoun
Rootदास
FormMasculine, Nominative, Plural
दास्यःfemale slaves/maids
दास्यः:
Karta
TypeNoun
Rootदासी
FormFeminine, Nominative, Plural
सुवर्णम्gold
सुवर्णम्:
Karta
TypeNoun
Rootसुवर्ण
FormNeuter, Nominative, Singular
सर्वम्all
सर्वम्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Singular
अस्तिis / exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada

(वैशग्पायन उवाच

Ś
Śakuni
K
King (Rājan)
B
bulls
H
horses
M
milk-giving cows
S
sheep
G
goats
E
elephants
T
treasury
M
male servants
F
female servants
G
gold

Educational Q&A

The verse highlights how political speech can equate legitimacy with possessions—cattle, gold, servants, and treasury—inviting reflection on the ethical gap between mere wealth (artha) and righteous rule (dharma).

Shakuni addresses the king and lists the Kuru side’s abundant resources—livestock, elephants, treasury, servants, and gold—asserting overwhelming prosperity and strength as part of the ongoing courtly/political maneuvering in the Sabha Parva.