Shloka 7
पाण्डवानां वनप्रस्थानवर्णनम् / The Pāṇḍavas’ Departure for the Forest
Vidura’s Report and Portents
भीम उवाच नाहं कुप्ये सूतपुत्रस्य राज- न्रेष सत्यं दासधर्म: प्रदिष्ट: । किं विद्विषो वै मामेवं व्याहरेयु- नदिवीस्त्वं यद्यनया नरेन्द्र,भीमसेनने कहा--राजन्! मुझे सूतपुत्र कर्णपर क्रोध नहीं आता। सचमुच ही दासधर्म वही है, जो उसने बताया है। महाराज! यदि आप इस द्रौपदीको दाँवपर लगाकर जूआ न खेलते तो क्या ये शत्रु हमलोगोंसे ऐसी बातें कह सकते थे?
bhīma uvāca | nāhaṁ kupye sūtaputrasya rājan nareśa satyaṁ dāsadharmaḥ pradiṣṭaḥ | kiṁ vidviṣo vai mām evaṁ vyāhareyur nadivīs tvaṁ yady anayā narendra ||
ภีมกล่าวว่า “ข้าแต่มหาราช ข้ามิได้กริ้วต่อกรรณะ บุตรสารถี สิ่งที่เขากล่าวนั้นแท้จริงคือธรรมของทาส โอ้เจ้าเหนือมนุษย์ หากพระองค์มิได้เล่นสกาโดยนำเทวีเทวีกา (เทวีทฺราวปที) นี้เป็นเดิมพัน ศัตรูทั้งหลายจะกล้ากล่าววาจาเช่นนี้ต่อพวกเราหรือ?”
भीम उवाच
Educational Q&A
Bhima shifts the moral burden from the insulter to the enabling act: he says Karna’s harsh words reflect a servile mindset, but the deeper cause is the king’s unethical gambling that staked Draupadi, which empowered enemies to speak without restraint. The verse highlights accountability in leadership and the ethical consequences of treating persons as wagers.
In the dice-hall episode of the Sabha Parva, after Draupadi has been staked and humiliation escalates, Bhima speaks to the king in the assembly. He declares he is not chiefly angry at Karna’s taunts; rather, he challenges the king’s decision to gamble with Draupadi, arguing that without that act the enemies would not have dared to insult the Pandavas.