Shloka 3
पाण्डवानां वनप्रस्थानवर्णनम् / The Pāṇḍavas’ Departure for the Forest
Vidura’s Report and Portents
अन्यं वृणीष्व पतिमाशु भाविनि यस्माद् दास््यं न लभसि देवनेन । अवाच्या वै पतिषु कामवृत्ति- नित्यं दास्ये विदितं तत् तवास्तु,सुन्दरी। अब तुम शीघ्र ही दूसरा पति चुन लो, जिससे झद्यूतक्रीड़ाके द्वारा तुम्हें फिर किसीकी दासी न बनना पड़े। पतियोंके प्रति इच्छानुसार बर्ताव तुम-जैसी स्त्रीके लिये निन्दनीय नहीं है। दासीपनमें तो स्त्रीकी स्वेच्छाचारिता प्रसिद्ध है ही, अत: यह दास्यभाव ही तुम्हें प्राप्त हो
anyaṁ vṛṇīṣva patim āśu bhāvini yasmād dāsyaṁ na labhasi devanenā | avācyā vai patiṣu kāmavṛttiḥ nityaṁ dāsye viditaṁ tat tavāstu, sundarī ||
กรรณะกล่าวว่า “โอ้หญิงงาม จงเลือกสามีอื่นโดยเร็ว เพื่อเจ้าจะไม่ต้องตกเป็นทาสของผู้ใดอีกเพราะการเล่นสกา สำหรับสตรีเช่นเจ้า การประพฤติตามความปรารถนาของตนต่อบรรดาสามีมิใช่สิ่งน่าติเตียน และในภาวะแห่งความเป็นทาสนั้น ว่ากันว่าความเลือกได้ของสตรีเป็นที่รู้กันอยู่แล้ว—ฉะนั้นขอให้สภาพแห่งความเป็นทาสนี้จงเป็นของเจ้าเถิด โอ้ผู้เลอโฉม”
कर्ण उवाच
Educational Q&A
The verse functions as a negative ethical example: it shows how power, gambling, and the language of ownership are used to justify humiliation and denial of a woman’s dignity. In the Mahabharata’s moral frame, such speech is aligned with adharma and becomes part of the causal chain leading to catastrophe.
In the Kuru court after Yudhishthira’s loss in the dice game, Draupadi is treated as won property and brought into the assembly. Karna speaks harshly, urging her to choose another husband and asserting that servitude makes such treatment ‘acceptable,’ intensifying the public humiliation central to the Sabha Parva crisis.