Shloka 9
अध्याय ६६: पुनर्द्यूत-प्रस्तावः
Proposal for a Renewed Dice Game
न किंचिदित्थं प्रवदन्ति पार्था वनेचरं वा गृहमेधिनं वा । तपस्विनं वा परिपूर्णविद्यं भषन्ति हैवं श्वनरा: सदैव,कुन्तीके पुत्र किसी वनवासी, गृहस्थ, तपस्वी अथवा विद्वानसे ऐसी कड़ी बात कभी नहीं बोलते। तुम्हारे-जैसे कुत्तेके-से स्वभाववाले मनुष्य ही सदा इस तरह दूसरोंको भूँका करते हैं
na kiñcid itthaṁ pravadanti pārthā vane-caraṁ vā gṛha-medhinaṁ vā | tapasvinaṁ vā paripūrṇa-vidyaṁ bhaṣanti haivaṁ śva-narāḥ sadaiva ||
บุตรแห่งกุนตี (เหล่าปาณฑพ) ไม่เคยกล่าวถ้อยคำแข็งกร้าวเช่นนั้นต่อผู้ใดเลย—ไม่ว่าจะเป็นผู้พำนักป่า คฤหัสถ์ นักบำเพ็ญตบะ หรือผู้ทรงวิทยาอย่างบริบูรณ์ มีแต่คนผู้มีสันดานดุจสุนัขเช่นพวกเจ้าเท่านั้น ที่เห่ากรรโชกใส่ผู้อื่นอยู่ร่ำไป
विदुर उवाच
Educational Q&A
Right speech is a mark of dharma: one should not insult others—whether householders, forest-dwellers, ascetics, or the learned. Habitual harshness is condemned as a ‘dog-like’ disposition.
In the royal assembly context of the Sabha Parva, Vidura rebukes abusive, contemptuous speech directed at the Pāṇḍavas (Kuntī’s sons), contrasting their restraint with the speaker’s coarse, barking-like insults.