Shloka 52
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
Devanagari script
कच्चिनैको बहूनर्थान् सर्वशः साम्परायिकान् । अनुशास्ति यथाकामं कामात्मा शासनातिग:,तुम्हारे कर्मचारियोंमें कोई ऐसा तो नहीं है, जो अपनी इच्छाके अनुसार चलनेवाला और तुम्हारे शासनका उल्लंघन करनेवाला हो तथा युद्धके सारे साधनों एवं कार्योंकोी अकेला ही अपनी रुचिके अनुसार चला रहा हो?
Transliteration
kaccin naiko bahūn arthān sarvaśaḥ sāmparāyikān | anuśāsti yathākāmaṃ kāmātmā śāsanātigaḥ ||
Translation
นารทกล่าวว่า “ในหมู่ข้าราชการของท่าน ไม่มีผู้ใดคนหนึ่งใช่หรือไม่ ที่ถูกตัณหาครอบงำ ล่วงละเมิดอำนาจของท่าน แล้วถือเอาเองว่าจะกำกับกิจการมากมายของแผ่นดิน—รวมถึงเรื่องสงครามและความมั่นคงสูงสุดของรัฐ—ตามอำเภอใจ?”
Word by Word
कच्चित्whether?, I hope
कच्चित्:
TypeIndeclinable
Rootकच्चित्
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
एकःone (person)
एकः:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
बहून्many
बहून्:
Karma
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine, Accusative, Plural
अर्थान्matters; affairs; purposes
अर्थान्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Accusative, Plural
सर्वशःentirely; in every way
सर्वशः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः
साम्परायिकान्pertaining to the future/other world; consequential (esp. afterlife-related)
साम्परायिकान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसाम्परायिक
FormMasculine, Accusative, Plural
अनुशास्तिinstructs; governs; directs
अनुशास्ति:
TypeVerb
Rootअनु-शास्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
यथाas; according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
कामम्desire; wish (i.e., as he wishes)
कामम्:
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Accusative, Singular
कामात्माone whose nature is desire; self-willed
कामात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootकामात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
शासनातिगःone who transgresses authority/commands
शासनातिगः:
Karta
TypeAdjective
Rootशासनातिग
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
नारद उवाच
Characters & Entities
N
NāradaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes