Shloka 50
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
कालातिक्रमणादेते भक्तवेतनयोर्भूता: । भर्तुः कुप्यन्ति यद्भृत्या: सोडनर्थ: सुमहान् स्मृत:,भोजन और वेतनमें अधिक विलम्ब होनेपर भृत्यगण अपने स्वामीपर कुपित हो जाते हैं और उनका वह कोप महान् अनर्थका कारण बताया गया है
kālātikramaṇād ete bhaktavetanayor bhūtāḥ | bhartuḥ kupyanti yad bhṛtyāḥ so 'narthaḥ sumahān smṛtaḥ ||
นารทกล่าวว่า “เมื่อการจัดอาหารและค่าจ้างล่าช้าเกินควร บ่าวไพร่ย่อมขุ่นเคืองนายของตน; และความโกรธนั้น ตามที่เล่าขานกัน เป็นเหตุแห่งความวิบัติใหญ่ยิ่ง”
नारद उवाच
Educational Q&A
A leader or householder must provide dependents their due—especially food and wages—on time. Neglecting timely support breeds justified resentment, and that resentment can escalate into serious disorder and harm.
Nārada offers practical counsel on household and political management: he warns that delaying basic entitlements like provisions and pay provokes servants against their master, and such anger becomes a major cause of misfortune.