Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ

Nārada’s Examination of Royal Ethics

कच्चिद्‌ द्विषामविदित: प्रतिपन्नश्न सर्वदा । नित्ययुक्तो रिपून्‌ सर्वान्‌ वीक्षसे रिपुसूदन,शत्रुसूदन! तुम शत्रुओंसे अज्ञात, सतत सावधान और नित्य प्रयत्नशील रहकर अपने सम्पूर्ण शत्रुओंकी गतिविधिपर दृष्टि रखते हो न?

kaccid dviṣām aviditaḥ pratipannaś ca sarvadā | nityayukto ripūn sarvān vīkṣase ripusūdana śatrusūdana ||

โอ ผู้ปราบศัตรู ผู้ทำลายปวงปฏิปักษ์! ท่านดำรงความระวังอยู่เสมอ ซ่อนแผนการของตนให้พ้นสายตาศัตรู และด้วยความมีวินัยกับความตื่นรู้ไม่ขาด เฝ้าจับตาความเคลื่อนไหวของศัตรูทั้งปวงอยู่หรือไม่?

कच्चित्whether (indeed)?
कच्चित्:
TypeIndeclinable
Rootकच्चित्
द्विषाम्of enemies
द्विषाम्:
TypeNoun
Rootद्विष्
FormMasculine, Genitive, Plural
अविदितःunknown, unnoticed
अविदितः:
TypeAdjective
Rootअविदित
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतिपन्नःalert, on one’s guard; prepared
प्रतिपन्नः:
TypeAdjective
Rootप्रतिपन्न
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सर्वदाalways
सर्वदा:
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा
नित्ययुक्तःconstantly engaged, ever vigilant
नित्ययुक्तः:
TypeAdjective
Rootनित्ययुक्त
FormMasculine, Nominative, Singular
रिपून्enemies
रिपून्:
Karma
TypeNoun
Rootरिपु
FormMasculine, Accusative, Plural
सर्वान्all
सर्वान्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
वीक्षसेyou observe, keep watch on
वीक्षसे:
TypeVerb
Rootवीक्ष्
FormPresent, Second, Singular, Atmanepada
रिपुसूदनO slayer of foes
रिपुसूदन:
TypeNoun
Rootरिपुसूदन
FormMasculine, Vocative, Singular
शत्रुसूदनO slayer of enemies
शत्रुसूदन:
TypeNoun
Rootशत्रुसूदन
FormMasculine, Vocative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
T
the addressed king/hero (ripusūdana/śatrusūdana)

Educational Q&A

A ruler must combine ethical discipline with practical vigilance: keep one’s intentions concealed from hostile forces, remain constantly prepared, and monitor adversaries’ activities to protect the realm and uphold rājadharma.

Nārada addresses the ruler with honorific epithets (“slayer of foes”) and asks a probing question about governance—whether he stays ever alert, keeps his plans undisclosed to enemies, and continually watches the movements of all opponents.