Shloka 22
Dyūta-kathā-praśnaḥ — Inquiry into the Dice-Game Calamity
तदा तद्वचन श्रुत्वा मरणे निश्चिता मति: । सर्वक्षत्रस्य निधने यद्य॒हं हेतुरीप्सित:
tadā tadvacanaṁ śrutvā maraṇe niścitā matiḥ | sarvakṣatrasya nidhane yady ahaṁ hetur īpsitaḥ ||
ครั้นได้ยินถ้อยคำนั้น จิตของเขาก็ตั้งมั่นไปสู่ความตายว่า “หากเป็นที่ประสงค์จริง ๆ ให้เรากลายเป็นเหตุแห่งความพินาศของเหล่ากษัตริย์นักรบทั้งปวง ก็จงเป็นเช่นนั้นเถิด”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a severe ethical moment where an individual accepts becoming an instrument of a larger, catastrophic outcome. It raises questions about agency versus destiny and the burden of responsibility when one’s actions are believed to affect the fate of an entire social order (the kṣatriyas).
Vaiśampāyana narrates that, after hearing a decisive statement, the person’s mind becomes firmly set on death, expressing readiness to be the intended cause behind the destruction of the kṣatriya class—signaling a turn toward fatal resolve and impending calamity.