Shloka 39
Sabhā-praveśa, Dāna, and the Courtly Convergence (सभा-प्रवेशः दानं च)
संचोदितास्तुम्बुरुणा गन्धर्वसहितास्तदा । गायन्ति दिव्यतानैस्ते यथान्यायं मनस्विन: । पाण्डुपुत्रानृषीश्वैव रमयन्त उपासते,गाने-बजानेमें कुशल, साम्य5 और तालकेः विशेषज्ञ तथा प्रमाण, लय और स्थानकी जानकारीके लिये विशेष परिश्रम किये हुए मनस्वी किन्नर तुम्बुरुकी आज्ञासे वहाँ अन्य गन्धर्वोके साथ दिव्य तान छेड़ते हुए यथोचित रीतिसे गाते और पाण्डवों तथा महर्षियोंका मनोरंजन करते हुए धर्मराजकी उपासना करते थे
sañcoditās tumburuṇā gandharva-sahitās tadā | gāyanti divya-tānaiḥ te yathā-nyāyaṃ manasvinaḥ | pāṇḍu-putrān ṛṣīn caiva ramayanta upāsate |
ครั้นแล้วด้วยการชักนำของทุมพุรุ เหล่านักขับร้องผู้มีจิตใจสูงส่งนั้น พร้อมด้วยหมู่คันธรรพ์ ขับขานทำนองทิพย์ตามครรลองแห่งศิลปะโดยชอบธรรม ให้ความรื่นรมย์แก่โอรสแห่งปาณฑุและเหล่าฤๅษี แล้วเฝ้าปรนนิบัติด้วยความเคารพ บูชาธรรมราชยุธิษฐิระด้วยดนตรีอันประณีตและการแสดงอันมีวินัย
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined artistry offered in a spirit of reverence: refined music, performed according to proper rules (yathā-nyāya), becomes a form of honoring dharma and rightful authority through respectful service (upāsanā).
Under Tumburu’s direction, celestial musicians together with Gandharvas sing divine melodies in a fitting manner, entertaining the Pāṇḍavas and the assembled sages while paying respectful attendance upon the righteous king.