Shloka 31
Adhyāya 39: Śiśupāla’s Censure and Bhīma’s Contained Wrath (शिशुपाल-निन्दा तथा भीमक्रोध-निग्रहः)
स एव हि मया वध्यो भविष्यति न संशय: । “राजाओ! केशी दैत्यका वध करनेवाले अनन्त-पराक्रमी भगवान् श्रीकृष्णकी मेरे द्वारा जो पूजा की गयी है, उसे आपलोगोंमेंसे जो सहन न कर सकें, उन सब बलवानोंके मस्तकपर मैंने यह पैर रख दिया। मैंने खूब सोच-समझकर यह बात कही है। जो इसका उत्तर देना चाहे, वह सामने आ जाय। मेरे द्वारा वह वधके योग्य होगा; इसमें संशय नहीं है
sa eva hi mayā vadhyo bhaviṣyati na saṁśayaḥ |
“ผู้นั้นแต่ผู้เดียวจักถูกเราสังหาร—หาได้มีความสงสัยไม่. ดูก่อนพระราชาทั้งหลาย! การบูชาที่เราได้กระทำแด่พระภควาน ศรีกฤษณะ ผู้ทรงเดชานุภาพอนันต์ ผู้ปราบอสูรเกศี—ผู้ใดในหมู่ท่านทนมิได้ เราได้เหยียบย่ำลงเหนือเศียรของเหล่าผู้กล้าทั้งปวงนั้นแล้ว. เรากล่าวถ้อยคำนี้ด้วยการไตร่ตรองรอบคอบ. ผู้ใดประสงค์จะโต้ตอบ จงออกมาสู่เบื้องหน้า. ผู้นั้นย่อมเป็นผู้ควรถูกเราสังหาร; หาได้มีความสงสัยไม่.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the moral psychology of the epic’s courtly world: when honor is perceived as violated, a warrior’s vow can harden into absolute certainty, leaving little room for reconciliation. It highlights how public humiliation and retaliatory resolve become engines of adharma-driven escalation.
In the assembly setting, the narration marks a decisive moment: the speaker (as reported by Vaiśampāyana) declares that a particular person is unquestionably destined to be slain by him, indicating that the dispute has moved from insult and challenge into a fixed vow of lethal retaliation.