Shloka 21
Adhyāya 39: Śiśupāla’s Censure and Bhīma’s Contained Wrath (शिशुपाल-निन्दा तथा भीमक्रोध-निग्रहः)
स एव हि मया वध्यो भविष्यति न संशय: । “राजाओ! केशी दैत्यका वध करनेवाले अनन्त-पराक्रमी भगवान् श्रीकृष्णकी मेरे द्वारा जो पूजा की गयी है, उसे आपलोगोंमेंसे जो सहन न कर सकें, उन सब बलवानोंके मस्तकपर मैंने यह पैर रख दिया। मैंने खूब सोच-समझकर यह बात कही है। जो इसका उत्तर देना चाहे, वह सामने आ जाय। मेरे द्वारा वह वधके योग्य होगा; इसमें संशय नहीं है
sa eva hi mayā vadhyo bhaviṣyati na saṁśayaḥ |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ผู้นั้นจักถูกเราสังหารเป็นแน่—หาได้มีความสงสัยไม่. ข้าแต่พระราชาทั้งหลาย! การบูชาที่เราถวายแด่พระภควาน ศรีกฤษณะ ผู้ทรงปราบอสูรเกศี ผู้ทรงเดชานุภาพหาที่สุดมิได้นั้น ผู้ใดในหมู่ท่านทนมิได้ เราได้วางย่างเท้านี้เหนือเศียรของเหล่าวีรบุรุษผู้กล้าเหล่านั้นแล้ว. เรากล่าวด้วยการไตร่ตรองถี่ถ้วน. ผู้ใดประสงค์จะโต้ตอบ จงออกมาสู่เบื้องหน้า. ผู้นั้นย่อมเป็นผู้ควรถูกเราสังหาร—หาได้มีความสงสัยไม่.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the gravity of a vowed response to perceived adharma: when honor and moral order are publicly violated, a kṣatriya may declare decisive punishment, yet the broader epic context invites reflection on whether anger and retaliation preserve dharma or deepen conflict.
In the tense atmosphere of the royal assembly, a speaker (reported by Vaiśampāyana) makes an unequivocal declaration that a particular offender is ‘fit to be slain’ and will be killed by him, signaling an escalation toward violence and the breakdown of restraint in the court.