Shloka 23
Adhyāya 33: Antarvedī-Samāgama, Arghya-Nirṇaya, and Śiśupāla’s Objection
वैशम्पायन उवाच त॑ं कृष्ण: प्रत्युवाचेदं बहूकत्वा गुणविस्तरम् । त्वमेव राजशार्दूल सम्राडहों महाक्रतुम् । सम्प्राप्रुहि त्वया प्राप्ते कृतकृत्यास्ततो वयम्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तब भगवान् श्रीकृष्णने राजसूययज्ञके गुणोंका विस्तारपूर्वक वर्णन करके उनसे इस प्रकार कहा--'राजसिंह! आप सम्राट होने योग्य हैं, अतः आप ही इस महान् यज्ञकी दीक्षा ग्रहण कीजिये। आपके दीक्षा लेनेपर हम सबलोग कृतकृत्य हो जायँगे
vaiśampāyana uvāca | taṃ kṛṣṇaḥ pratyuvācedaṃ bahūkṛtvā guṇavistaram | tvam eva rājaśārdūla samrāḍ arho mahākratum | samprāpnuhi tvayā prāpte kṛtakṛtyās tato vayam ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า แล้วพระกฤษณะทรงตอบเขา หลังทรงแจกแจงคุณความดีของพิธีนั้นอย่างพิสดารว่า “โอ้พยัคฆ์แห่งหมู่ราชา ท่านผู้เดียวเท่านั้นที่คู่ควรแก่ความเป็นจักรพรรดิ เพราะฉะนั้นจงรับทีกษาเพื่อยัญอันยิ่งใหญ่นี้ เมื่อท่านได้บรรลุพิธีนั้นแล้ว พวกเราทั้งปวงจักเป็นผู้สำเร็จความมุ่งหมาย”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Legitimate sovereignty is tied to worthiness and proper dharmic procedure: Kṛṣṇa urges the king to undertake the great royal rite because he is fit to be samrāṭ, and the community’s aims are fulfilled when rightful authority is established through sanctioned means.
Within Vaiśampāyana’s narration to Janamejaya, Kṛṣṇa responds after describing the merits of the Rājasūya and exhorts the addressed king—praised as rājaśārdūla—to accept the consecration/undertaking of the great sacrifice, stating that once he does so, their collective purpose will be accomplished.