Shloka 14
Adhyāya 33: Antarvedī-Samāgama, Arghya-Nirṇaya, and Śiśupāla’s Objection
त॑ धनौघमपर्यन्तं रत्नसागरमक्षयम् | नादयन् रथघोषेण प्रविवेश पुरोत्तमम्,उस धनराशिकी कहीं सीमा नहीं थी, मानो रत्नोंका अक्षय महासागर हो। उसे लेकर रथोंकी आवाजसे समूची दिशाओंको प्रतिध्वनित करते हुए वे उत्तम नगर इन्द्रप्रस्थमें प्रविष्ट हुए
taṁ dhanaugham aparyantaṁ ratnasāgaram akṣayam | nādayan rathaghoṣeṇa praviveśa purottamam ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า— “กองทรัพย์นั้นไร้ขอบเขต ประหนึ่งมหาสมุทรแห่งรัตนะอันไม่รู้สิ้น ครั้นแบกหามไปพร้อมกัน และให้ทิศทั้งปวงกึกก้องด้วยเสียงรถศึก พวกเขาก็เข้าสู่นครอันประเสริฐ คืออินทรปรস্থ”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how immense wealth and its public display function as instruments of royal authority and reputation. Ethically, it invites reflection on prosperity as a responsibility of governance—abundance can uphold order when rightly used, but spectacle can also intensify rivalry and attachment.
A vast, seemingly limitless treasure—likened to an inexhaustible ocean of jewels—is being brought into the foremost city, Indraprastha. The arrival is dramatic, with the rumbling noise of chariots echoing through all directions as they enter the city.