Shloka 17
Vaiśravaṇa-sabhā-varṇanam
Description of Kubera’s Assembly Hall
हंसचूड: शिखावर्तो हेमनेत्रो विभीषण: । पुष्पानन: पिड़लक: शोणितोद: प्रवालक:
nārada uvāca | haṃsacūḍaḥ śikhāvarto hemnetro vibhīṣaṇaḥ | puṣpānanaḥ piṅgalakaḥ śoṇitodaḥ pravālakaḥ | kinnaras tathā naranāmavālo gandharvaḥ maṇibhadraḥ dhanadaḥ śvetabhadraḥ guhmakas kaśerako gaṇḍakaṇḍū mahābalī pradyotaḥ kustumburuḥ piśāco gajakārṇaḥ viśālakaḥ varāhakārṇas tāgroṣṭhaḥ phalakakṣaḥ phalodakaḥ vṛkṣavāsī aniketaś ca cīravāsā ca | bhārata! ye tathā ’nye bahavo yakṣā lakṣaśaḥ saṃnipatya tasmin sabhāyāṃ kuberaṃ paricārakāḥ ||
นารทกล่าวว่า “หังสจูฑ ศิขาวรรต เหมนेत्र วิภีษณะ ปุษปานน ปิṅคลก โศณิโทท ประวาลก—พร้อมด้วยเหล่ากินนรและคนธรรพอย่าง ‘นรนามวาน’; อีกทั้งมณิภัทร ธนท (กุเบร) เศวตภัทร คุหมก กเศรก คัณฑกัณฑู ประทยอตผู้ทรงเดช กุสตุุมพุรุ ปิศาจ คชกรรณ วิศาลก วราหกรรณ ตากโรษฐ ผลกกษ ผลโททก วฤกษวาสี อนิเกต และจีรวาสา—โอ ภารตะ! ยักษ์เหล่านี้และอีกมากมาย นับเป็นแสน ๆ มาชุมนุมในท้องพระโรงนั้น เพื่อรับใช้กุเบร”
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse highlights cosmic hierarchy and the ethic of proper service: even powerful semi-divine beings gather in ordered ranks to attend upon Kubera, suggesting that authority and prosperity are sustained through disciplined duty and respectful attendance within a larger moral-cosmic order.
Nārada is listing prominent Yakṣas (and related celestial beings) who assemble in vast numbers in Kubera’s assembly hall, portraying the grandeur of Kubera’s court and the multitude of attendants who serve him there.