Shloka 57
तथैवोत्थापयामासुर्गान्धारी कुरुयोषित: । स दैवं परमं॑ मत्वा भवितव्यं च पार्थिव:
tathaivotthāpayāmāsur gāndhārīṁ kuru-yoṣitaḥ | sa daivaṁ paramaṁ matvā bhavitavyaṁ ca pārthivaḥ |
ในทำนองเดียวกัน สตรีแห่งวงศ์กุรุก็เข้ามาช่วยพยุงพระนางคานธารีให้ลุกขึ้น ส่วนพระราชาธฤตราษฏระทรงถือว่า “ไทวะ” และ “สิ่งที่ต้องเป็นไป” นั้นเป็นใหญ่ จึงทรงจมอยู่ในความระทมทุกข์อย่างหนัก
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethical danger of surrendering entirely to 'fate' (daiva) and inevitability (bhavitavya): when a ruler treats destiny as supreme, discernment and responsible action can collapse into moha (delusion). It also underscores the dharmic role of wise counselors (Vidura, Sañjaya) who attempt to restore clarity amid grief.
After a traumatic event, the Kuru women help Gāndhārī by lifting her up. Dhṛtarāṣṭra, however, is consumed by sorrow and interprets events as the overpowering work of fate; he becomes mentally numb and silent, scarcely responding even to the consoling advice of Vidura and Sañjaya.