Shloka 60
अर्जुनके बाणोंसे छिन्न-भिन्न एवं प्राणशून्य हुए कर्णको रथसे नीचे पृथ्वीपर गिरा देख दूसरे बलवान् सैनिक एक-दूसरेको गलेसे लगाकर नाचते और गर्जते हुए बातें करते थे ।। महानिलेनाद्रिमिवापविद्ध॑ं यज्ञावसानेडग्निमिव प्रशान्तम् | रराज कर्णस्य शिरो निकृत्त- मस्तं गतं भास्करस्येव बिम्बम्,कर्णका वह कटा हुआ मस्तक वायुके वेगसे टूटकर गिरे हुए पर्वतखण्डके समान, यज्ञके अन्तमें बुझी हुई अग्निके सदूश तथा अस्ताचलपर पहुँचे हुए सूर्यके बिम्बकी भाँति सुशोभित हो रहा था
sañjaya uvāca |
arjunake bāṇaiś chinna-bhinnaṁ ca prāṇaśūnyaṁ ca karṇaṁ rathād adhaḥ pṛthivyāṁ patitaṁ dṛṣṭvā, anye balavantaḥ sainikā anyonyam āliṅgya nṛtyantaḥ garjantaś ca parasparaṁ kathāḥ kathayanti sma ||
mahānilena adrīm iva apaviddhaṁ yajñāvasāne agnim iva praśāntam |
rarāja karṇasya śiro nikṛttaṁ astaṁ gataṁ bhāskarasyeva bimbam ||
ครั้นเห็นกรรณะถูกลูกศรของอรชุนทำลายจนสิ้นใจ ตกจากรถศึกลงสู่พื้นดิน เหล่านักรบผู้เกรียงไกรคนอื่น ๆ ก็โอบกอดกัน เต้นรำ และคำรามพลางสนทนา ศีรษะของกรรณะที่ถูกตัดขาดนั้นปรากฏเด่นชัด—ดุจยอดเขาที่ถูกพายุใหญ่พัดกระแทกให้ร่วงลง ดุจไฟบูชาที่ดับลงเมื่อพิธีสิ้นสุด และดุจดวงอาทิตย์ที่ลับขอบฟ้าทางทิศตะวันตก
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the impermanence of worldly power and the moral ambiguity of victory in war: even a great hero’s life can be ‘extinguished’ like a sacrificial fire at the rite’s end, while others may celebrate—revealing how dharma on the battlefield is entangled with grief, consequence, and the fleeting nature of triumph.
After Arjuna’s arrows strike down Karna, Karna falls from his chariot dead. Sanjaya reports that warriors react with loud celebration, and he describes the severed head through vivid similes—wind-toppled mountain, quenched ritual fire, and the setting sun—emphasizing the finality and grandeur of Karna’s fall.