Shloka 81
कालो हादृश्यो नृप विप्रकोपा- न्लिदर्शयन् कर्णवधं ब्रुवाण: । भूमिस्तु चक्र ग्रसतीत्यवोचत्- कर्णस्य तस्मिन् वधकाल आगते
kālo hādṛśyo nṛpa viprakopān nidarśayan karṇavadhaṃ bruvāṇaḥ | bhūmistu cakraṃ grasatītyavocat karṇasya tasmin vadhakāla āgate ||
สัญชัยกล่าวว่า—ข้าแต่มหาราช กาลผู้เร้นกายประหนึ่งชี้ให้เห็นการสิ้นของกัรณะอันเกิดจากความพิโรธของพราหมณ์ ครั้นถึงวาระมรณะของกัรณะแล้ว กาลก็กล่าวว่า—“บัดนี้แผ่นดินปรารถนาจะกลืนล้อรถของเจ้าเสียแล้ว”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames Karṇa’s end as the convergence of Time (kāla) and the moral force of a brāhmaṇa’s wrath/curse: actions and their consequences ripen inevitably, and even great warriors are subject to fate shaped by ethical causality.
Sañjaya narrates that at the very moment destined for Karṇa’s death, an unseen ‘Time’ announces the fatal sign: the earth will seize (swallow) Karṇa’s chariot wheel—an omen and practical impediment that leaves him vulnerable in battle.