Shloka 4
प्रवृद्धशुद्रद्रमवीरुदोष धी प्रवृद्धनानाविधनिर्सरौकसौ । यथाचलौ वा चलितौ महाबलौ तथा महास्त्रैरितरेतरं हत:,जिनके शिखर, वृक्ष, लता-गुल्म और ओषधि सभी विशाल एवं बढ़े हुए हों तथा जो नाना प्रकारके बड़े-बड़े झरनोंके उद्गमस्थान हों, ऐसे दो पर्वतके समान वे महाबली कर्ण और अर्जुन आगे बढ़कर अपने महान् अस्त्रोंद्वारा एक-दूसरेपर आघात करने लगे
sañjaya uvāca |
pravṛddhaśudradrumavīrudoṣadhī pravṛddhanānāvidhanirjharaukasaū |
yathācalau vā calitau mahābalau tathā mahāstrair itaretaraṃ hataḥ ||
สัญชัยกล่าวว่า—ดุจภูผามหากำลังสองลูก ซึ่งมียอดเขา พฤกษา เถาวัลย์ พุ่มไม้ และสมุนไพรทั้งหลายเจริญใหญ่ไพศาล และเป็นแหล่งกำเนิดธารน้ำตกน้อยใหญ่หลากหลายฉันใด กรรณะและอรชุนผู้มีกำลังมหาศาลก็รุดหน้าเข้าหากันฉันนั้น แล้วประหัตประหารกันด้วยมหาศัสตราวุธของตน
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the impersonal, overwhelming momentum of war: two great warriors, like mountains set into motion, exchange blows with powerful weapons. It implicitly cautions that when conflict escalates, even the noblest strengths can become forces of destruction, emphasizing the gravity of choosing and restraining violence.
Sañjaya describes Karṇa and Arjuna advancing toward each other and striking one another with mighty weapons. Their clash is compared to two huge, richly forested mountains with many waterfalls, suggesting immense power and a violent, earth-shaking encounter.