Shloka 31
राजन! समरांगणमें कर्णके बाणसमूहोंसे पीड़ित होते हुए पांचाल और सोमक योद्धा भी क्रोधपूर्वक एकत्र हो अपने पैने बाणोंसे सूतपुत्र कर्णको बींधने लगे ।। तान् सूतपुत्रो निजघान बाणै: पज्चालानां रथनागाश्चसंघान् | अभ्यर्दयद् बाणगणै: प्रसहा विद्ध्वा हर्षात् सड़रे सूतपुत्र:,किंतु उस रणक्षेत्रमें सूतपुत्र कर्णने बाणसमूहोंद्वारा हर्ष और उत्साहके साथ पांचालोंके रथियों, हाथीसवारों और घुड़सवारोंको घायल करके बड़ी पीड़ा दी और उन्हें बाणोंसे मार डाला
rājan! samarāṅgaṇe karṇake bāṇasamūhaiḥ pīḍitāḥ pāñcālāḥ somakāś ca yoddhāḥ krodhapūrvakam ekatrībhūya svaiḥ tīkṣṇaiḥ bāṇaiḥ sūtaputraṁ karṇaṁ vivyadhire || tān sūtaputro nijaghāna bāṇaiḥ pāñcālānāṁ rathanāgāśvasaṅghān | abhyardayad bāṇagaṇaiḥ prasahya viddhvā harṣāt sa raṇe sūtaputraḥ ||
สัญชัยกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา ในสมรภูมิ แม้เหล่านักรบปัญจาละและโสมกะจะถูกห่าลูกศรของกรรณะกดข่มจนระทม พวกเขาก็ยังเดือดดาลรวมกำลังเข้าด้วยกัน แล้วระดมยิงด้วยศรคมเพื่อแทงทะลวงกรรณะผู้เป็นบุตรแห่งสารถี แต่กรรณะก็ตอบโต้กลับ เขาโปรยศรหนาแน่นเข้ากดดันอย่างรุนแรงต่อกองรบของปัญจาละ ทั้งนักรบรถศึก ผู้ขี่ช้าง และผู้ขี่ม้า ท่ามกลางเสียงปะทะแห่งสงคราม ด้วยความฮึกเหิมยินดี สุตปุตรผู้นั้นทำให้พวกเขาบาดเจ็บ สร้างความเจ็บปวดแสนสาหัส และสังหารผู้คนเป็นอันมากด้วยศรของตน”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the war-ethic of reciprocal force: anger-driven collective assault meets an even more forceful counterstrike. It implicitly warns how krodha (wrath) escalates violence, while also portraying the kṣatriya ideal of steadfastness and martial competence under pressure.
Pāñcāla and Somaka fighters, already suffering from Karṇa’s arrow-storm, regroup in anger and shoot at Karṇa together. Karṇa responds by overwhelming them with volleys, wounding and killing many among their chariot, elephant, and horse contingents.