Shloka 1
संजय कहते हैं--राजन्! तदनन्तर आपकी कुमन्त्रणाके फलस्वरूप जब वहाँ शंख और भेरियोंकी गम्भीर ध्वनि होने लगी, उस समय वहाँ श्वेत घोड़ोंवाले दोनों नरश्रेष्ठ वैकर्तन कर्ण और अर्जुन युद्धके लिये एक-दूसरेकी ओर बढ़े
sañjaya uvāca—rājan! tadanantaraṁ tava kumantreṇa phala-svarūpe yatra śaṅkha-bherīṇāṁ gambhīrā dhvaniḥ pravavṛte, tadā tatra śveta-aśva-vāhanau ubhau naraśreṣṭhau vaikartanaḥ karṇaḥ arjunaś ca yuddhāya parasparaṁ prati abhyavartatām.
สัญชัยกล่าวว่า—ข้าแต่พระราชา! ครั้นแล้ว อันเป็นผลแห่งคำปรึกษาอันผิดพลาดของพระองค์ เมื่อเสียงสังข์และกลองศึกกึกก้องกังวานขึ้นในสนามรบ ณ กาลนั้น ยอดบุรุษทั้งสอง—ไวการ์ตนะ กรรณะ และอรชุน—ผู้ประทับบนรถศึกเทียมม้าขาว ต่างรุดหน้าเข้าหากันเพื่อการยุทธ์
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights moral causality in governance: a ruler’s flawed counsel and choices (kumantreṇa) mature into collective suffering, symbolized by the war-sounds that summon even the greatest heroes into destructive conflict.
As conches and war-drums thunder on the battlefield, Karna (Vaikartana) and Arjuna—both described as foremost warriors with white-horsed chariots—move toward each other, signaling the imminent clash between the two champions.