Shloka 26
“किरीटधारी अर्जुनने अकेले जो पराक्रम किया है, इसे सारे संसारके साथ तुमने प्रत्यक्ष देख लिया है। ऐसा पराक्रम न तो इन्द्र कर सकते हैं और न यमराज। न धाता कर सकते हैं और न भगवान् यक्षराज कुबेर ।।
kirīṭadhārī arjunena ekena yaḥ parākramaḥ kṛtaḥ, taṃ sarvalokena saha tvaṃ pratyakṣam apaśyaḥ. tādṛśaḥ parākramaḥ na śakraḥ kartuṃ śaknoti, na yamarājaḥ; na dhātā, na ca yakṣarājaḥ kuberaḥ. ato 'pi bhūyān svaguṇair dhanañjayaḥ, na cātivartiṣyati me vaco 'khilam; tavānuyātraṃ ca sadā kariṣyati. prasīda rājendra, śamaṃ tvam āpluhi.
สัญชัยกล่าวว่า—ท่านได้ประจักษ์ด้วยตนเอง พร้อมทั้งชาวโลกทั้งปวง ถึงเดชานุภาพที่อรชุนผู้สวมมงกุฎได้แสดงไว้เพียงลำพัง อานุภาพเช่นนั้นแม้อินทราและยมก็ยังมิอาจเทียบได้ ทั้งธาตา ผู้ทรงกำหนดสรรพสิ่ง และกุเบร เจ้าแห่งยักษ์ ก็หาอาจเสมอเหมือนไม่ และแม้ธนัญชัยจะยิ่งใหญ่กว่านี้ด้วยคุณธรรมโดยกำเนิด ข้าก็มั่นใจว่าเขาจะไม่ละเลยถ้อยคำที่ข้ากล่าวไว้แม้สักประการ เขาจะติดตามท่านอยู่เสมอ เพราะฉะนั้น ข้าแต่ราชาเหนือราชาทั้งหลาย โปรดผ่อนคลาย—รับสันติและทำสัญญาสงบศึกเถิด
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in the midst of war, wise counsel urges rulers to recognize overwhelming reality, restrain pride, and choose peace when it serves the greater good. True kingship is shown not only by fighting but by timely pacification (śama) and heeding sound advice.
Sanjaya reports and interprets Arjuna’s extraordinary battlefield prowess, declaring it unmatched even by major deities. Using this as persuasive leverage, he advises the king to be appeased and to seek peace, asserting that Arjuna—though supremely capable—will still respect guidance and follow the king’s lead.