Shloka 13
भीममुग्र॑ महात्मानं त्र्यक्ष॑ शर्व॑ कपर्दिनम्
sañjaya uvāca—bhīmam ugraṃ mahātmānaṃ tryakṣaṃ śarvaṃ kapardinam | anye janā na paśyanti, tasya yoddhuṃ kutaḥ punaḥ || parantu tvaṃ sarvabhūtahitāya taṃ sthāṇusvarūpaṃ mahādevaṃ sākṣād bhagavantaṃ śivaṃ yuddhenaivārādhitavān | anyair api devaiḥ te varadānāni dattāni | tasmāt mahābāho pārtha, devādhidevaṃ triśūladharaṃ śaṅkaraṃ prasādya karṇaṃ tathā jahi, yathā vṛtravināśaka indro namuciṃ jaghāna | kuntīnandana, tava sadā kalyāṇaṃ bhavatu; yuddhe jayaṃ prāpnuhi ||
สัญชัยกล่าวว่า—“พระองค์นั้นน่าเกรงขาม ดุดัน เป็นมหาตมัน มีสามเนตร เป็นศรวะ ผู้ทรงชฎา—แม้แต่สัตว์โลกทั่วไปก็ยังมิอาจแลเห็นได้ แล้วจะกล่าวถึงการรบกับพระองค์ได้อย่างไร แต่ท่านได้บูชามหาเทพองค์นั้น—พระศิวะผู้ทรงความมั่นคงดุจสถาณุ—ด้วยการศึก เพื่อประโยชน์เกื้อกูลแก่สรรพชีวิต เทพองค์อื่น ๆ ก็ประทานพรแก่ท่านแล้ว เพราะฉะนั้น โอ้ปารถผู้มีพาหาอันเกรียงไกร ด้วยพระกรุณาแห่งศังกร ผู้เป็นเทวาธิเทพ ผู้ทรงตรีศูล จงประหารกรรณะเสีย ดุจอินทร์ผู้พิฆาตวฤตระได้สังหารนมุจิ โอ้โอรสแห่งกุนตี ขอความสวัสดีจงมีแก่ท่านเสมอ และจงได้ชัยชนะในสงครามนี้”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames righteous victory as grounded not merely in force but in alignment with divine order: awe before the transcendent (Śiva), devotion expressed through disciplined action, and the ethical aim of sarvabhūtahita (the welfare of all beings). Boons and grace are presented as supports for dharmic action rather than substitutes for it.
Sañjaya encourages Arjuna (Pārtha) before the climactic struggle with Karna. He recalls Arjuna’s prior propitiation of Śiva and the boons received from the gods, then urges him to slay Karna by Śiva’s grace, comparing it to Indra’s legendary killing of the demon Namuci.