Shloka 33
रथे स्थिताश्व राजेन्द्र परिवद्रुर्व॑कोदरम् । राजन! राजेन्द्र! बहुत-से हाथियों, विजयाभिलाषी पैदल मनुष्यों तथा रथियोंने भी भीमसेनको घेर लिया था ।। स तै: परिवृतः शूरै: शूरो राजन् समन््ततः
rathe sthitāśva rājendra parivadruḥ vakodaram | rājan rājendra bahu-se hāthiyo vijayābhilāṣī paidal manuṣyo tathā rathiyo ne bhī bhīmasenaṃ gher liyā thā || sa taiḥ parivṛtaḥ śūraiḥ śūro rājan samantataḥ ||
สัญชัยกล่าวว่า—ข้าแต่พระราชา เหล่านักรบม้าศึกและนักรบรถศึกกรูกันเข้าล้อมวฤโกทร (ภีมะ) จากทุกทิศ ทั้งช้างศึกมากมาย ทหารราบผู้ใฝ่ชัย และนักรบรถศึกก็เข้าปิดวงล้อมภีมเสนไว้โดยรอบ ถึงถูกห้อมล้อมด้วยผู้กล้าทุกด้าน วีรบุรุษนั้นก็ยังยืนหยัดมั่นคงท่ามกลางพวกเขา
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya-dharma in practice: steadfast courage and composure when outnumbered. Ethical valor here is not aggression for its own sake, but the refusal to collapse under fear or pressure, maintaining resolve amid overwhelming opposition.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Bhīma (Vakodara) has been surrounded on all sides by multiple arms of the Kaurava forces—elephants, infantry, and chariot-fighters—who rush in seeking victory, forming a tight encirclement around him.