Shloka 21
कर्णस्य सेनापत्यं, माकरव्यूहः, पाण्डवानामर्धचन्द्रव्यूहः
Karna’s Command; Mākara Formation; Pandava Crescent Counter-Array
कर्णात्मज: सत्यसंधो महात्मा व्यवस्थित: समरे योद्धुकाम:,नरेन्द्र! कर्णका महामना एवं सत्यप्रतिज्ञ पुत्र समरांगणमें युद्धकी इच्छासे डटा हुआ है। इसके सिवा कर्णके दो पुत्र और हैं, जो उत्तम अस्त्रोंके ज्ञाता और शीघ्रतापूर्वक हाथ चलानेवाले हैं, वे भी आपकी ओरसे युद्धके लिये तैयार खड़े हैं। इन दोनोंने ऐसी विशाल सेनाको अपने साथ ले रखा है, जिसका अल्प धैर्यवाले वीरोंके लिये भेदन करना कठिन है
sañjaya uvāca | karṇātmajaḥ satyasaṃdho mahātmā vyavasthitaḥ samare yoddhukāmaḥ, narendra | karṇakā mahāmanā evaṃ satyapratijñaḥ putraḥ samarāṅgaṇe yuddhakī icchayā daṭā huā hai | isake sivā karṇake dve putrau anyau ca staḥ, ye uttamāstravidau śīghrahastau ca, te'pi tava pakṣe yuddhāya sajjāḥ tiṣṭhanti | etābhyāṃ caiva mahāsenaḥ saha nītā, yā alpadhairyavīrāṇāṃ bhettum duṣkarā |
ข้าแต่พระราชา โอรสของกรรณะนามสัตยสันธะ ผู้มีใจยิ่งใหญ่ ยืนมั่นในสมรภูมิด้วยความปรารถนาจะรบ อีกทั้งกรรณะยังมีโอรสอีกสององค์ ผู้ชำนาญอาวุธชั้นเลิศและมือไว ทั้งสองก็ยืนพร้อมรบอยู่ฝ่ายพระองค์ด้วย และพวกเขานำกองทัพใหญ่ติดตามมาด้วย ซึ่งยากนักที่วีรชนผู้มีความอดทนน้อยจะฝ่าให้แตกได้
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical weight of satya (truth) and pratijñā (vow): a warrior’s identity is tied to steadfastness and keeping one’s pledged word, even amid the moral strain of war.
Sanjaya reports to Dhritarashtra that Karna’s son stands firmly ready to fight, and that two other sons of Karna—skilled and swift—are also prepared on the Kaurava side, supported by a large force that is difficult to penetrate.