Shloka 3
अध्याय ६० — कर्णस्य पाञ्चाल-सोमक-निग्रहः
Karna’s Suppression of the Panchala–Somaka Forces
संजय उवाच (क्षयस्तेषां महाञ्जातो राजन दुर्मन्त्रिते तव ।।) दृष्टवा भीम॑ महाबाहूं सूतपुत्र: प्रतापवान् क्रोधरक्तेक्षणो राजन् भीमसेनमुपाद्रवत्,संजय कहते हैं--राजन्! आपकी कुमन्त्रणाके फलस्वरूप उन कौरवोंका महान् संहार हुआ है। महाराज! प्रतापी सूतपुत्र महाबाहु भीमसेनको देखकर क्रोधसे लाल आँखें किये उनपर टूट पड़ा
sañjaya uvāca | kṣayas teṣāṁ mahān jāto rājan durmantrite tava || dṛṣṭvā bhīmaṁ mahābāhuṁ sūtaputraḥ pratāpavān | krodharakte kṣaṇo rājan bhīmasenam upādravat ||
สัญชัยกล่าวว่า—“ข้าแต่พระราชา เพราะคำปรึกษาอันผิดพลาดของพระองค์ ความพินาศใหญ่หลวงจึงบังเกิดแก่เหล่ากุรุนั้น ครั้นเห็นภีมผู้มีแขนกำยำ บุตรสารถีผู้ทรงเดชมีดวงตาแดงฉานด้วยโทสะ ก็พุ่งเข้าประจัญภีมเสน”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores moral responsibility in leadership: misguided counsel (durmantrita) leads to collective ruin (kṣaya). It also highlights how anger clouds judgment, driving warriors into destructive escalation.
Sanjaya reports to Dhritarashtra that the Kauravas have suffered immense losses due to the king’s poor decisions. In the immediate battle scene, Karna, enraged upon seeing the powerful Bhima, charges to engage him.