Previous Verse
Next Verse

Shloka 54

अर्जुनस्य द्रोणिप्रतिघातः कर्णोपसर्पणं च

Arjuna Checks Droṇaputra; Karṇa Advances

नकुलस्त्रिंशता बाणै: शतानीकस्तु सप्तभि: । शिखण्डी दशभिर्वीरो धर्मराज: शतेन तु,तदनन्तर धृष्टद्युम्नने कर्णको दस बाणोंसे बींध डाला। फिर द्रौपदीके पुत्रोंने तिहत्तर, सात्यकिने सात, भीमसेनने चौंसठ, सहदेवने सात, नकुलने तीस, शतानीकने सात, शिखण्डीने दस और वीर धर्मराज युधिष्ठिरने सौ बाण कर्णको मारे

sañjaya uvāca |

nakulasttriṃśatā bāṇaiḥ śatānīkastu saptabhiḥ |

śikhaṇḍī daśabhirvīro dharmarājaḥ śatena tu ||

สัญชัยกล่าวว่า—นกุลยิงศรสามสิบดอกใส่กรรณะ; ศตานีกะเจ็ดดอก; ศิขัณฑีผู้กล้าสิบดอก; และธรรมราช (ยุธิษฐิระ) หนึ่งร้อยดอก. ต่อจากนั้น ธฤษฏทยุมน์ก็แทงกรรณะด้วยศรสิบดอก. แล้วบุตรของเทราปทีระดมยิงเจ็ดสิบสามดอก; สาตยกีเจ็ดดอก; ภีมเสนหกสิบสี่ดอก; สหเทวะเจ็ดดอก; นกุลสามสิบดอก; ศตานีกะเจ็ดดอก; ศิขัณฑีสิบดอก; และธรรมราชผู้กล้าหนึ่งร้อยดอกใส่กรรณะ.

नकुलःNakula
नकुलः:
Karta
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रिंशताwith thirty
त्रिंशता:
Karana
TypeNoun
Rootत्रिंशत्
FormFeminine, Instrumental, Singular
बाणैःwith arrows
बाणैः:
Karana
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Instrumental, Plural
शतानीकःŚatānīka
शतानीकः:
Karta
TypeNoun
Rootशतानीक
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/and
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
सप्तभिःwith seven
सप्तभिः:
Karana
TypeNoun
Rootसप्त
FormMasculine, Instrumental, Plural
शिखण्डीŚikhaṇḍī
शिखण्डी:
Karta
TypeNoun
Rootशिखण्डिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
दशभिःwith ten
दशभिः:
Karana
TypeNoun
Rootदश
FormMasculine, Instrumental, Plural
वीरःthe hero/brave one
वीरः:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मराजःDharmarāja (Yudhiṣṭhira)
धर्मराजः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Nominative, Singular
शतेनwith a hundred
शतेन:
Karana
TypeNoun
Rootशत
FormNeuter, Instrumental, Singular
तुindeed/and
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु

संजय उवाच

S
Sañjaya
N
Nakula
Ś
Śatānīka
Ś
Śikhaṇḍī
D
Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)
A
Arrows (bāṇa)

Educational Q&A

The verse highlights kṣatriya-dharma in practice: when a formidable opponent threatens the army’s stability, multiple warriors act together, placing collective responsibility above individual display. It also reflects the epic’s ethic that duty in war is carried through coordinated action and steadfast resolve.

Sañjaya reports a moment in the battle where several Pāṇḍava-side fighters—Nakula, Śatānīka, Śikhaṇḍī, and Yudhiṣṭhira—strike the enemy champion (Karṇa, as indicated by the surrounding context) with specified numbers of arrows, describing the intensity and coordination of the assault.