Shloka 7
कर्णपर्व — अध्याय ४०
Karṇa’s Pressure on the Pāñcālas; Duryodhana Disabled; Arjuna’s Counter-Advance
समं च विषम चैव रथिनश्न॒ बलाबलम् | श्रम: खेदश्न॒ सततं हयानां रथिना सह
samaṃ ca viṣama caiva rathinaś ca balābalam | śramaḥ khedaś ca satataṃ hayānāṃ rathinā saha ||
สัญชัยกล่าวว่า “ไม่ว่าพื้นจะราบหรือขรุขระ สารถีต้องคอยประเมินกำลังและความอ่อนกำลังของนักรบผู้ประจำรถศึกอยู่เสมอ และพร้อมกันนั้นต้องร่วมทนความเหนื่อยล้าและความตรากตรำของม้าทั้งหลายอย่างไม่ขาดสาย”
संजय उवाच
Educational Q&A
Effective leadership in battle requires continuous assessment of capability and limitation, and shared responsibility for the strain borne by one’s team—here, the charioteer must read the warrior’s condition and manage the horses’ fatigue without neglect.
Sañjaya describes practical realities of chariot combat: terrain changes (level and uneven) demand constant judgment, and the charioteer must coordinate with the chariot-warrior while also attending to the horses’ ongoing exhaustion and stress.