Shloka 22
कर्णेन युधिष्ठिरानीकविदारणम् / Karṇa’s Breach of Yudhiṣṭhira’s Battle-Line
कूबरश्न रथस्यासीद् वासुकिर्भुजगोत्तम: । अपस्करमधिष्ठाने हिमवान् विन्ध्यपर्वत: । उदयास्तावधिष्ठाने गिरी चक्कुः सुरोत्तमा:
kūbaraś ca rathasyāsīd vāsukir bhujagottamaḥ | apaskaram adhiṣṭhāne himavān vindhyaparvataḥ | udayāstāv adhiṣṭhāne girayaś cakruḥ surottamāḥ | nakṣatrāṇāṃ samūha īṣādaṇḍaḥ kṛtayugaś ca yūkarūpaṃ dhārayām āsa |
ทุรโยธนะกล่าวว่า— สำหรับรถศึกนั้น วาสุกี ราชาแห่งนาคผู้ประเสริฐ ได้เป็นกูพาระ (ชิ้นค้ำหลักด้านหน้า/แกนกลาง) หิมวาน (หิมาลัย) และภูเขาวินธยะได้เป็นอปัสการะและไม้ฐานรองด้านท้าย เหล่าเทพผู้เลิศได้สร้างภูเขาอุทัยและอัสตะให้เป็นไม้ค้ำรองล้อ หมู่ดาวนักษัตรเป็นเสาเพลา (อีษา) และกฤตยุคเองก็รับรูปเป็นแอก (ยอก) แห่งรถนั้น
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse uses cosmic symbolism to show how leaders can frame human conflict as ‘world-order’ or destiny. Ethically, it cautions that grand rhetoric may mask personal ambition: invoking the universe does not by itself establish dharma; actions and motives must still be judged.
Duryodhana describes a magnificent, mythic chariot (or chariot-structure) whose components are formed from cosmic and geographic entities—Vāsuki, the Himalaya and Vindhya, the Udaya and Asta mountains, the stars, and even the Kṛta Yuga—thereby elevating the battle’s imagery to a universal scale.