Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

धृतराष्ट्रस्य मूर्च्छा स्त्रीणां च आर्तनादः

Dhṛtarāṣṭra’s Collapse and the Lament of the Palace Women

येन दिव्यास्त्रविच्छूरो मायावी स घटोत्कच: । अमोघया रणे शक्‍्त्या निहतो भैरवं नदन्‌,“जिसने रणभूमिमें भयंकर गर्जना करनेवाले दिव्यास्त्रवेत्ता, शूरवीर मायावी घटोत्कचको अपनी अमोघ शक्तिसे मार डाला था

yena divyāstravicchūro māyāvī sa ghaṭotkacaḥ | amoghayā raṇe śaktyā nihato bhairavaṁ nadan |

สัญชัยกล่าวว่า “ผู้ซึ่งสังหารฆโฏตกจะ วีรบุรุษผู้ใช้มายาและชำนาญอาวุธทิพย์ ผู้คำรามกึกก้องน่าสะพรึงในสมรภูมิ ด้วยศักติอันไม่พลาดเป้า”

येनby whom / with whom
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
दिव्यdivine
दिव्य:
Karta
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्त्रweapons (missiles)
अस्त्र:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Accusative, Plural
वित्knower
वित्:
Karta
TypeNoun
Rootविद् (ज्ञाने)
FormMasculine, Nominative, Singular
शूरःhero, brave one
शूरः:
Karta
TypeNoun/Adjective
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Singular
मायावीillusion-wielding, magical
मायावी:
Karta
TypeAdjective
Rootमायाविन्
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
घटोत्कचःGhaṭotkaca
घटोत्कचः:
Karta
TypeProper Noun
Rootघटोत्कच
FormMasculine, Nominative, Singular
अमोघयाwith unfailing
अमोघया:
Karana
TypeAdjective
Rootअमोघ
FormFeminine, Instrumental, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
शक्त्याwith the spear/śakti (weapon)
शक्त्या:
Karana
TypeNoun
Rootशक्ति
FormFeminine, Instrumental, Singular
निहतःwas slain
निहतः:
Karta
TypeVerb
Rootनि-हन्
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
भैरवम्terrible (cry/roar)
भैरवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभैरव
FormNeuter, Accusative, Singular
नदन्roaring, shouting
नदन्:
Karta
TypeVerb
Rootनद्
FormMasculine, Nominative, Singular, Present active participle (शतृ)

संजय उवाच

S
Sañjaya
G
Ghaṭotkaca
A
amoghā śakti (unfailing spear/javelin weapon)
R
raṇa (battlefield)

Educational Q&A

The verse underscores the ethical tension of warfare: a warrior may be compelled to deploy an irrevocable, extraordinary weapon to neutralize a dangerous adversary. It points to the harsh reality that dharma in battle can involve grave, irreversible choices made for strategic necessity and protection of one’s side.

Sañjaya identifies a warrior by recalling a defining deed: the slaying of Ghaṭotkaca, the fearsome, illusion-wielding fighter skilled in celestial weapons, who was killed in combat by an unfailing spear (śakti) while roaring terribly.