Shloka 7
Chapter 12: Arjuna’s suppression of the Saṃśaptakas and duel with Aśvatthāmā
Drauṇi
द्विरदस्यन्दनाश्रे भ्य: पेतुर्वीरा द्विषद्धता: । विमानेभ्यो यथा क्षीणे पुण्ये स्वर्गसदस्तथा
sañjaya uvāca |
dviradasyandanāśrebhyaḥ petur vīrā dviṣaddhatāḥ |
vimānebhyo yathā kṣīṇe puṇye svargasadas tathā ||
śrutakarmāṇam āyāntaṃ citraseno mahīpatiḥ |
prativindhyas tathā citraṃ citraketanakārmukam ||
สัญชัยกล่าวว่า—เหล่าวีรบุรุษที่ถูกศัตรูสังหาร ต่างร่วงจากหลังช้าง จากรถศึก และจากม้า ดุจชาวสวรรค์ร่วงจากวิมานเมื่อบุญสิ้นลง แล้วพระราชาจิตรเสนะก็สกัดศรุตกรรมันผู้กำลังรุกมา และประติวินธยะก็เข้าประจันหน้าจิตร ผู้มีธงหลากสีและคันศรในมือ
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores impermanence and karmic causality: even heavenly status is not permanent—when puṇya (merit) is exhausted, one falls. The battlefield image mirrors this moral truth, reminding that worldly and otherworldly attainments are contingent and transient.
Sanjaya describes warriors falling from elephants and chariots under enemy blows, likening their fall to celestial beings dropping from vimānas when merit ends. He then notes specific engagements: King Chitrasena intercepts Shrutakarman, and Prativindhya meets Chitra, marked by a distinctive banner and bow.