Shloka 116
धृतराष्ट्रस्य मूर्च्छा तथा द्रोणविषयकप्रश्नाः
Dhṛtarāṣṭra’s Fainting and Questions Concerning Droṇa
ब्राह्मणा राजपुत्राश्न स कथं मृत्युना हृत: । गुणार्थी ब्राह्मण तथा राजकुमार ब्राह्म और दैव अस्त्रोंके लिये जिनकी उपासना करते थे, उन्हें मृत्यु कैसे हर ले गयी?
brāhmaṇā rājaputrāś ca sa kathaṁ mṛtyunā hṛtaḥ | guṇārthī brāhmaṇa tathā rājakuṁmāraḥ brāhma (iti pāṭha-doṣaḥ) ||
ธฤตราษฏระตรัสว่า— “ผู้ซึ่งพราหมณ์และราชกุมารต่างเสาะแสวงหา พราหมณ์ผู้ใฝ่คุณธรรมและความเป็นเลิศเช่นโทรณะนั้น ความตายจะพรากไปได้อย่างไร? ผู้ซึ่งผู้คนบำเพ็ญตบะและบูชาเพื่อหวังได้อาวุธทิพย์ เหตุไฉนมฤตยูจึงครอบงำท่านผู้น่าเคารพเช่นนั้นได้—สัญชัย จงบอกเราเถิด”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
Even the most honored and spiritually accomplished person—respected by brāhmaṇas and princes—remains subject to mortality. The verse highlights the ethical shock of loss in war and the Mahābhārata’s recurring reminder that status, learning, and merit do not grant immunity from death.
Dhṛtarāṣṭra, hearing of a significant death in the Drona Parva’s battle context, expresses disbelief and sorrow: he wonders how someone so esteemed and sought after could be ‘carried off by Death.’ The line functions as a lament and a reflection on the harsh reversals of the Kurukṣetra war.