Mahabharata 7.116.5 — Drona Parva, Adhyaya 116, Shloka 5
Śaineya’s Breakthrough and Reunion with Arjuna (शैनेयस्य समागमः)
आरोहे पर्यवस्कन्दे सरणे सान्तरप्लुते । सम्यक्प्रहरणे याने व्यपयाने च कोविदम्,चढ़ने, उतरने, फैलने, कूद-कूदकर चलने, भली-भाँति प्रहार करने, युद्धके लिये जाने और अवसर देखकर पलायन करनेमें भी कुशल हैं
ārohe paryavaskande saraṇe sāntaraplute | samyak-praharaṇe yāne vyapayāne ca kovidam ||
สัญชัยกล่าวว่า— “พวกเขาชำนาญทั้งการขึ้นและลง การกระโจนลงอย่างฉับไว การก้าวผ่านพื้นดินทุรกันดารด้วยการกระโดด การเคลื่อนสับเปลี่ยนและแผ่ขยายอย่างมียุทธวิธี การฟันแทงให้ถูกต้อง การรุกเข้าสู่สนามรบ และแม้การถอยทัพเมื่อกาลเวลาเรียกร้อง—ล้วนทำได้อย่างเชี่ยวชาญ”
संजय उवाच
Educational Q&A
Competence in warfare includes restraint and discernment: true skill is not only the ability to attack effectively but also the wisdom to withdraw at the right time, keeping action aligned with judgment and purpose.
Sañjaya is describing a warrior’s tactical proficiency—mounting and dismounting, maneuvering with leaps and rapid movement, striking accurately, advancing to fight, and retreating when advantageous—highlighting battlefield versatility.
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.