Shloka 59
Droṇa–Arjuna Yuddha; Trigarta-Āvaraṇa; Bhīmasena Gajānīka-bheda
Droṇa and Arjuna Engage; Trigarta Containment; Bhīma Breaks the Elephant Corps
रूपं विभीषणं कृत्वा रोषेण प्रज्वलन्निव | राजन्! उस समय वह अत्यन्त भयानक रूप बनाकर रोषसे प्रज्वलित-सा हो उठा। उसकी आकृति विकट एवं निष्ठर दिखायी देती थी तथा मुख और नेत्र उज्ज्वल एवं प्रकाशित हो रहे थे || ५८ है ।।
sañjaya uvāca | rūpaṃ vibhīṣaṇaṃ kṛtvā roṣeṇa prajvalann iva | rājan, tadā sa atyanta-bhayānaka-rūpaṃ kṛtvā roṣeṇa prajvalann iva babhūva | tasya ākṛtir vikaṭā ca niṣṭhurā ca dṛśyate sma, mukhaṃ netre ca ujjvale prakāśamāne babhūvatuḥ | jagrāha vimalaṃ śūlaṃ girīṇām api dāraṇam ||
สัญชัยกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา ครานั้นเขาแปลงกายเป็นรูปอันน่าสะพรึง ราวกับลุกโพลงด้วยโทสะ รูปร่างดูพิกลและแข็งกร้าว ใบหน้าและดวงตาส่องประกายดุจเปลวเพลิง แล้วเขาก็คว้าศูลอันบริสุทธิ์ไร้มลทิน ซึ่งสามารถผ่าแม้กระทั่งภูผาได้”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how unchecked wrath transforms a warrior’s demeanor into something fearsome and inhuman, underscoring the ethical tension in war: martial power can be awe-inspiring, yet anger-driven violence risks eclipsing restraint (dama) and discernment (viveka).
Sanjaya describes a combatant (referred to simply as ‘he’) taking on a dreadful, blazing-with-anger appearance; his face and eyes shine intensely, and he then grasps a spotless spear said to be powerful enough to split even mountains—signaling imminent, escalated violence in the battle.