Shloka 12
भीष्मपर्व — अध्याय ९६: सौभद्रस्य आक्रमणम्, अलम्बुसस्य प्रतिविधानम्
Abhimanyu’s assault; Alambusa’s counter-engagement
वेगेन महता राजन् पर्वकाले यथोदध्ि:
sañjaya uvāca | vegena mahatā rājan pūrṇimākāle yathodadhiḥ, tathā bhīmaseno 'tyanta-vegenāgre 'bhavat | tasya pṛṣṭhataḥ satyadhṛtiḥ raṇadurmadaḥ saucittiḥ śreṇimān vasudānaḥ kāśirājasya putro 'bhibhūḥ abhimanyuś ca, draupadyāḥ pañca mahārathāḥ putrāḥ, parākramaḥ kṣatradevaḥ kṣatradharmā ca, anūpadeśasya rājā nīlaḥ—ye svabale samyak-pratyayavantaḥ—ete sarve vīrā viśālena ratha-senayā saha hiḍimbā-kumāraṃ ghaṭotkacaṃ sarvataḥ paryavārayām āsuḥ |
ข้าแต่พระราชา! ดุจมหาสมุทรที่พองตัวขึ้นด้วยแรงอันใหญ่หลวงในกาลวันเพ็ญ ฉันใด ภีมเสนะก็พุ่งทะยานไปข้างหน้าในสนามรบด้วยความเร็วมหาศาลฉันนั้น เบื้องหลังเขามีสัตยธฤติ รณทุรมท เสาจิตติ ศเรณิมาน วสุทานผู้ทรงเดช อภิภูโอรสแห่งกษัตริย์กาศี อภิมันยุผู้กล้า บุตรทั้งห้าของเทราปทีผู้เป็นมหารถี กษัตรเทวะและกษัตรธรรมะผู้ห้าวหาญ และนีละกษัตริย์แห่งแคว้นอนูปะ—วีรชนทั้งปวงผู้มั่นใจในกำลังตน—ยกกองทัพรถศึกอันใหญ่หลวงเข้าล้อมฆโฏตกจะ โอรสแห่งหิฑิมพา ไว้รอบด้าน
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how collective resolve and coordinated action amplify strength in dharmic warfare: when many capable warriors unite with confidence and discipline, they can contain even a formidable opponent. The simile of the full-moon ocean underscores surging momentum—ethical force expressed as steadfast courage and duty on the battlefield.
Sanjaya reports to Dhritarashtra that Bhima charges forward with immense speed. A group of notable Pandava-aligned warriors—along with a large chariot host—then closes in from all directions to encircle Ghatotkacha, the powerful rakshasa-born son of Hidimba.