Previous Verse
Next Verse

Shloka 106

भीष्मभीमसमागमः — Bhīṣma–Bhīma Strategic Engagement and Counsel to the King

ओपषधी वीर्यसम्पन्नां विशल्यश्वाभवत्‌ तदा । 'पाण्डवोंको मैं युद्धमें जीतूँगा अथवा पाण्डव ही मुझे परास्त कर देंगे।! ऐसा कहकर भीष्मजीने दुर्योधनको विशल्यकरणी नामक शुभ एवं शक्तिशालिनी ओषधि प्रदान की। उस समय उसके प्रभावसे दुर्योधनके शरीरमें धँसे हुए बाण आसानीसे निकल गये और वह आधातजनित घाव तथा उसकी पीड़ासे मुक्त हो गया

oṣadhī vīryasampannāṃ viśalyaśvābhavat tadā | pāṇḍavānko mayi yuddhe jayiṣyāmi athavā pāṇḍavā eva māṃ parājayiṣyanti iti uktvā bhīṣmaḥ duryodhanāya viśalyakaraṇī-nāmikāṃ śubhāṃ śaktiśālinīm oṣadhīṃ pradadau | tadā tasya prabhāvena duryodhanasya śarīre niṣaṇṇāḥ bāṇāḥ sukhena niścakrmuḥ sa cāghātajanita-vraṇāt tad-duḥkhāc ca vimukto 'bhavat ||

ครั้นนั้น สมุนไพรอันเปี่ยมด้วยฤทธิ์ก็สำแดงตนเป็น ‘ผู้ถอนศร’ ภีษมะกล่าวว่า “หรือเราจะชนะปาณฑพในสนามรบ หรือปาณฑพจักปราบเราให้พ่าย” แล้วมอบสมุนไพรอันเป็นมงคลและทรงพลังชื่อ ‘วิศัลยกรณี’ แก่ทุรโยธนะ ด้วยอานุภาพของมัน ศรที่ฝังแน่นในกายทุรโยธนะก็หลุดออกโดยง่าย และเขาพ้นจากบาดแผลแห่งการกระแทกและความเจ็บปวดทั้งปวง

ओषधीmedicinal herb/remedy
ओषधी:
Karma
TypeNoun
Rootओषधी
FormFeminine, Accusative, Singular
वीर्यसम्पन्नाम्endowed with potency
वीर्यसम्पन्नाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवीर्यसम्पन्न
FormFeminine, Accusative, Singular
विशल्यश्वःone whose horse is free of arrows (name/epithet)
विशल्यश्वः:
Karta
TypeNoun
Rootविशल्यश्व
FormMasculine, Nominative, Singular
अभवत्became/was
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Lan), Third, Singular
तदाthen/at that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा

संजय उवाच

S
Sanjaya
B
Bhishma
D
Duryodhana
P
Pandavas
V
Viśalyakaraṇī (herb/medicine)
A
arrows (bāṇāḥ)