Shloka 226
भीष्मधनंजयद्वैरथम्
Bhīṣma–Dhanaṃjaya Duel and the Opening Clash
द्रोणवैकर्तना भ्यां वा रथी संयातुमर्हति । महाराज! कुरुकुलके पितामह भीष्म, द्रोणाचार्य तथा कर्णके सिवा दूसरा कौन ऐसा रथी है, जो गाण्डीवधारी अर्जुनका सामना कर सके
sañjaya uvāca | droṇavaikartanābhyāṃ vā rathī saṃyātum arhati | mahārāja! kurukulake pitāmaha bhīṣma, droṇācārya tathā karṇake sivā dūsarā kauna aisā rathī hai, yo gāṇḍīvadhārī arjunakā sāmnā kar sake |
สัญชัยกล่าวว่า “มีเพียงโทรณะและไวการ์ตนะ (กรรณะ) เท่านั้นที่สมควรเข้าประจัญบานในฐานะนักรบรถศึกอย่างแท้จริง ข้าแต่มหาราช ในวงศ์กุรุ—นอกจากปิตามหะภีษมะ อาจารย์โทรณะ และกรรณะแล้ว ยังมีผู้ใดเป็นนักรบรถศึกที่สามารถยืนหยัดต่อกรกับอรชุนผู้ทรงคันธนูกาณฑีวะได้เล่า?”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse stresses discernment and responsibility in warfare: only those truly qualified should undertake the grave duty of confronting a supreme warrior like Arjuna. It cautions against reckless pride and highlights a dharmic sense of hierarchy—great challenges demand the most capable and accountable champions.
Sanjaya reports to King Dhritarashtra, evaluating the Kuru side’s capacity to oppose Arjuna. He asserts that, besides the foremost Kuru champions—Bhishma, Drona, and Karna—no other chariot-warrior is realistically able to face Arjuna, emphasizing Arjuna’s battlefield dominance.