Shloka 22
अध्याय ५५ — भीष्मस्य प्रचण्डविक्रमः, अर्जुनप्रत्युत्तरं, कृष्णस्य चक्रोद्यतिः
Chapter 55: Bhīṣma’s onslaught, Arjuna’s counter, and Kṛṣṇa’s raised discus
तेषां श्रुत्वा तु हृष्टानां वृद्ध: कुरूपितामह: । सिंहनादं विनद्योच्चै: शड्खं दध्मौ प्रतापवान्,उनका हर्षनाद सुनकर कुरुकुलके वृद्ध पितामह प्रतापी भीष्मने जोर-जोरसे सिंहनाद करके अपना शंख बजाया
teṣāṃ śrutvā tu hṛṣṭānāṃ vṛddhaḥ kurūpitāmahaḥ | siṃhanādaṃ vinadyoccaiḥ śaṅkhaṃ dadhmau pratāpavān ||
ครั้นได้ยินเสียงโห่ร้องอันเปี่ยมปีติของเหล่านักรบ ปิตามหะแห่งวงศ์กุรุผู้ชรา—ภีษมะผู้ทรงเดช—ก็เปล่งสิงหนาทกึกก้อง แล้วเป่าสังข์ของตน เพื่อยืนยันความมุ่งมั่นและปลุกเร้าพวกพ้องให้ยืนหยัดในธรรมแห่งนักรบต่อศึกที่กำลังจะมาถึง
(संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya-dharma in practice: a leader strengthens collective resolve through courage and clear signals, turning emotion (jubilation) into disciplined readiness for duty.
Sañjaya reports that, on hearing his side’s triumphant shouts, the aged Kuru grandsire Bhīṣma roars like a lion and blows his conch loudly, serving as a rallying call before battle.