Shloka 10
अध्याय ५५ — भीष्मस्य प्रचण्डविक्रमः, अर्जुनप्रत्युत्तरं, कृष्णस्य चक्रोद्यतिः
Chapter 55: Bhīṣma’s onslaught, Arjuna’s counter, and Kṛṣṇa’s raised discus
(संजय उवाच दुर्योधनवच: श्रुत्वा सर्व एव महारथा: । तथेत्येनं नृपा ऊचुस्तदा द्रोणपुरोगमा: ।।
sañjaya uvāca
duryodhanavacaḥ śrutvā sarva eva mahārathāḥ |
tathety enaṃ nṛpā ūcustadā droṇapurogamāḥ ||
tato bhīṣmaś ca droṇaś ca tava putrāś ca māriṣa |
avyūhanta mahāvyūhaṃ pāṇḍūnāṃ pratibādhanam ||
สัญชัยกล่าวว่า ข้าแต่มหาราช ครั้นได้ฟังถ้อยคำของทุรโยธนะแล้ว เหล่ามหารถีและพระราชาทั้งปวง—มีโทรณะเป็นผู้นำ—ต่างตอบว่า “เป็นเช่นนั้นเถิด” และยอมรับข้อเสนอ ครั้นแล้ว ภีษมะและโทรณะ พร้อมด้วยพระโอรสของพระองค์ ได้จัดตั้งมหาวิวหะอันใหญ่หลวง เพื่อสกัดกั้นกองทัพปาณฑพ
(संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how assent by respected leaders can convert a single leader’s intent into collective action: once the chiefs and kings say “tathāstu,” responsibility becomes shared, and strategic choices in war carry ethical weight because they shape the scale and direction of violence.
After hearing Duryodhana’s proposal, the assembled great warriors and kings—headed by Droṇa—agree to it. Immediately thereafter, Bhīṣma, Droṇa, and the Kaurava princes organize a large military formation intended to hinder the Pāṇḍava army.