Shloka 1166
गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह
Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation
प्रह्दष्टा श्र सुतास्तुभ्यं कुरवश्चापि सर्वश: । महारथी पाण्डव तथा उस दलके दूसरे क्षत्रिय श्वेतके लिये शोकमें डूब गये। इधर आपके पुत्र समस्त कौरव हर्षसे उललसित हो उठे
sañjaya uvāca | prahṛṣṭāḥ sma sutās tubhyaṃ kuravaś cāpi sarvaśaḥ | mahārathī pāṇḍavāḥ tathā tasya dalasya dvitīyāḥ kṣatriyāḥ śvetasya śokam āpannāḥ | idhara tava putrāḥ samastāḥ kauravā harṣeṇollasitā babhūvuḥ |
สัญชัยกล่าวว่า—โอ้พระราชา โอรสของพระองค์และเหล่ากุรุทั้งปวงต่างเปี่ยมด้วยความยินดีทั่วทุกทิศ แต่ฝ่ายมหารถีแห่งปาณฑพ พร้อมด้วยกษัตริย์นักรบอื่น ๆ ในกองทัพนั้น กลับจมอยู่ในความโศกเศร้าเพราะศเวตะ ส่วนอีกฟากหนึ่ง โอรสของพระองค์—เหล่ากาวรวะทั้งมวล—ลุกขึ้นด้วยความปลาบปลื้มแห่งชัยชนะ
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral and psychological contrast in war: one side’s gain becomes the other side’s grief. It underscores how victory and loss are intertwined, and how attachment to one’s champions (like Shveta) brings sorrow even amid a dharma-based battle.
After Shveta’s fall, the Pandava great warriors and allied kshatriyas mourn him, while Duryodhana’s side—the Kauravas—celebrate, taking his defeat as a significant advantage in the battle.