Shloka 43
Śākadvīpa–Pramāṇa–Varṇana
Measurements and Description of Śākadvīpa
विष्कम्भेण कुरुश्रेष्ठ त्रयस्त्रिंशत् तु मण्डलम् । एकोनषष्टिविष्कम्भं शीतरश्मेर्महात्मन:
viṣkambheṇa kuruśreṣṭha trayastriṃśat tu maṇḍalam | ekonaṣaṣṭiviṣkambhaṃ śītaraśmer mahātmanaḥ ||
สัญชัยกล่าวว่า “โอ้ผู้ประเสริฐแห่งวงศ์กุรุ ขนาดของวงโคจร/แผ่นกลมของมันกล่าวว่าเป็นสามหมื่นสามพันโยชน์ และศีตรัศมิ—พระจันทร์ผู้มีจิตยิ่งใหญ่—มีความหนาห้าสิบเก้าร้อย คือห้าพันเก้าร้อยโยชน์”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes a cosmos governed by intelligible order and proportion. By presenting precise measures of celestial bodies, it situates human conflict within a larger, structured reality—suggesting that dharma and action unfold under an overarching cosmic regularity.
Sañjaya continues describing cosmic and astronomical details to Dhṛtarāṣṭra, giving measurements of a celestial orb and specifically the Moon (Śītaraśmi). This forms part of a broader descriptive passage that frames the events of the war within a vast cosmological context.