Shloka 38
रजोमेघास्तु संजज्ञु: शस्त्रविद्युद्धिरावृता: । धनुषां चापि निर्घोषो दारुण: समपद्यत
rajomeghās tu saṃjajñuḥ śastravidyuddhirāvṛtāḥ | dhanuṣāṃ cāpi nirghoṣo dāruṇaḥ samapadyata ||
สัญชัยกล่าวว่า—เมฆฝุ่นผงพลันก่อตัวขึ้น ปกคลุมสนามรบหนาทึบท่ามกลางการปะทะแห่งศัสตราวุธ และเสียงกึกก้องอันน่าสะพรึงของคันธนูก็แผ่ไปทั่วเวหา
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse offers a sober, sensory portrayal of war’s escalation: confusion (dust), danger (weapon-flash), and fear (dreadful roar). Ethically, it underscores how battle overwhelms clarity and peace, reminding the listener that violence rapidly becomes all-encompassing once unleashed.
Sañjaya reports that the fighting has intensified: dust rises like clouds, the field is obscured amid flashing weapons, and the terrifying sound of bows reverberates—marking the full onset of fierce combat.