Shloka 45
भीष्मस्य जलप्रार्थना — अर्जुनस्य पर्जन्यास्त्रप्रयोगः — दुर्योधनं प्रति सन्ध्युपदेशः
Bhīṣma’s request for water; Arjuna’s Parjanya-astra; counsel to Duryodhana on reconciliation
तदनन्तर झुकी हुई गाँठवाले बहुत-से बाणोंद्वारा अन्यान्य योद्धाओंके चलाये हुए भयंकर शरसमूहोंको भी युद्धकी श्लाघा रखनेवाले भीमसेनने काटकर एक-एकके तीन- तीन टुकड़े कर दिये। इस प्रकार शत्रुओंके अस्त्र-शस्त्रोंका निवारण करके भीमसेनने उन सभी महाधनुर्धर वीरोंको तीन-तीन बाणोंसे घायल कर दिया ।। ततो धनंजयस्तत्र वर्तमाने महारणे । आजगाम रथेनाजौ भीम॑ दृष्टवा महारथम्
tato dhanañjayas tatra vartamāne mahāraṇe | ājagāma rathenājau bhīmaṁ dṛṣṭvā mahāratham ||
สัญชัยกล่าวว่า—ต่อจากนั้น ภีมเสนผู้ยึดมั่นในเกียรติแห่งศึก ได้ตัดกระแสศรอันน่าสะพรึงที่นักรบอื่น ๆ ยิงมา ด้วยศรจำนวนมากซึ่งมีปล้องโค้งแน่น แล้วทำให้ศรแต่ละดอกแตกเป็นสามท่อน ครั้นสกัดกั้นอาวุธของศัตรูได้ดังนี้ เขาก็ทำร้ายเหล่านักธนูผู้ยิ่งใหญ่ทั้งหมดด้วยศรสามดอกต่อคน ต่อมาเมื่อมหาสงครามกำลังคุกรุ่น ธนัญชัย (อรชุน) ก็ขับรถศึกเข้าสู่สนามรบ; ครั้นเห็นภีม มหารถ เขาก็ก้าวรุดหน้าไป
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya-duty expressed as timely support and coordinated action in a righteous cause: Arjuna moves into the fray upon seeing Bhīma, reflecting solidarity and resolve amid chaos.
As the great battle intensifies, Arjuna (Dhanañjaya) arrives in his chariot on the battlefield; seeing Bhīma, the great warrior, he advances—marking a tactical convergence of key Pandava fighters.