Shloka 3
Adhyāya 107 — बहुयुद्धप्रकरणम्
Multiple Defensive Engagements to Protect Bhīṣma
तब सुशमनि भी युद्धस्थलमें अनेक बाणोंद्वारा कुन्तीकुमार अर्जुनको घायल कर दिया। फिर उसने वसुदेवनन्दन श्रीकृष्णको सत्तर और अर्जुनको नौ बाण मारे ।। त॑ निवार्य शरौघेण शक्रसूनुर्महारथ: । सुशर्मणो रणे योद्धान् प्राहिणोद् यमसादनम्,यह देख इन्द्रपुत्र महारथी अर्जुनने अपने बाण-समूहोंके द्वारा सुशर्माकों रोककर रणक्षेत्रमें उसके योद्धाओंको यमलोक पहुँचाना आरम्भ किया
tān nivārya śaraughena śakrasūnur mahārathaḥ | suśarmaṇo raṇe yoddhān prāhiṇod yamasādanam ||
ครั้นเห็นดังนั้น อรชุน มหารถีโอรสแห่งพระอินทร์ ก็ระงับกระแสศรของสุศรมาด้วยห่าศรของตน ครั้นข่มไว้ได้แล้ว อรชุนก็เริ่มส่งเหล่านักรบของสุศรมาทีละคนไปสู่สำนักแห่งยมะในสนามรบ
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the warrior’s duty (kṣatriya-dharma) carried out with skill and resolve: Arjuna restrains an enemy’s assault and decisively overcomes opposing fighters. Ethically, it underscores the Mahābhārata’s tension between necessary duty in war and the stark reality that victory is inseparable from death.
Suśarman attacks with heavy arrow-fire; Arjuna counters by stopping that barrage with his own volleys. After neutralizing Suśarman’s pressure, Arjuna turns his weapons upon Suśarman’s supporting warriors and kills them—described poetically as sending them to Yama’s abode.