Shloka 39
राजपूजाविधानम् / Royal Reception Protocols during Āśvamedha Preparations
नारदश्न बभूवात्र तुम्बुरुश्न महाद्युति: । विश्वावसश्रित्रसेनस्तथान्ये गीतकोविदा:
vaiśampāyana uvāca |
nāradaś ca babhūvātra tumburuś ca mahādyutiḥ |
viśvāvasuś citrasenaḥ tathānye gītakovidāḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า— ณ ที่นั้นมีนารทและตุมพุรุผู้รุ่งเรือง พร้อมด้วยวิศวาวสุ จิตรเสน และคันธรรพอื่น ๆ ผู้ชำนาญในบทเพลง ครั้นมีช่วงว่างระหว่างพิธีกรรมแห่งยัญ พวกเขาก็ใช้ศิลปะแห่งการขับร้องและร่ายรำทำให้พราหมณ์ผู้ชุมนุมยินดีอยู่เนือง ๆ
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that sacred rites can be supported by cultured arts when they are aligned with dharma—music and dance here function as respectful, community-strengthening accompaniment to yajña, not as indulgent distraction.
During the Ashvamedha-related sacrificial proceedings, renowned celestial musicians—Nārada, Tumburu, Viśvāvasu, Citrasena, and other Gandharvas—are present and, during breaks in ritual activity, entertain the attending brāhmaṇas with song and dance.