Shloka 15
Uttarā-vilāpaḥ and Kṛṣṇasya satya-vacanenābhi-mañyu-jasyābhijīvanam
Uttarā’s Lament and the Revival of Abhimanyu’s Son by Krishna’s Truth-Act
अजानतीमिषीकेयं जनित्रीं हन्त्विति प्रभो | अहमेव विनष्टा स्यां नैतदेवंगते भवेत्
ajānatīm iṣīkeyaṁ janitrīṁ hantv iti prabho | aham eva vinaṣṭā syāṁ naitad evaṁgate bhavet ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า! โอ ปุณฑรีกากษะ! หากธรรมราช หรือภีมเสนผู้ประเสริฐ หรือแม้แต่ท่านเองได้ตรัสว่า ‘ให้ไม้ศรอิษีกานี้สังหารมารดาผู้ไม่รู้เรื่อง แทนที่จะสังหารเด็ก’ แล้วไซร้ ผู้พินาศย่อมมีเพียงข้าพเจ้า; ในกรณีนั้น อนรรถนี้คงไม่บังเกิด”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even a seemingly small directive—especially from revered authorities—can carry grave moral weight. The verse highlights ethical restraint: do not redirect violence onto an innocent, and recognize that a single wrongful command can trigger wider calamity beyond the immediate victim.
A speaker addresses Kṛṣṇa (Puṇḍarīkākṣa), reflecting on a hypothetical command: if Yudhiṣṭhira, Bhīma, or Kṛṣṇa had ordered the iṣīkā to kill the boy’s unaware mother instead of the child, then only the speaker would have suffered, and the larger misfortune would have been avoided. The passage frames a moral counterfactual about blame, authority, and the spread of harm.