Shloka 30
Mind as Charioteer; Kṣetrajña, Tapas, and Dhyāna-Yoga
Adhyātma-Upadeśa
नावं न शक्यमारुह्ु स्थले विपरिवर्तितुम् । तथैव रथमारुहा नाप्सु चर्या विधीयते
nāvaṁ na śakyam āruḍhuṁ sthale viparivartitum | tathaiva ratham āruhyā nāpsu caryā vidhīyate |
วายุกล่าวว่า “ดุจผู้ขึ้นเรือแล้วจะเที่ยวไปบนบกย่อมเป็นไปไม่ได้ และดุจผู้ขึ้นรถศึกแล้วจะให้เที่ยวไปในน้ำก็เป็นไปไม่ได้ ฉันใด กรรมอันหลากหลายที่สัตว์ทั้งหลายกระทำย่อมนำไปสู่ที่หมายต่าง ๆ ฉันนั้น”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Actions are intrinsically suited to particular outcomes: just as a boat is for water and a chariot is for land, deeds (karma) lead to their corresponding fruits (phala). One cannot expect an incompatible result from a given action.
Vāyudeva delivers a didactic instruction using a practical analogy (boat vs. chariot) to explain karmic causality—why different kinds of conduct lead beings to different destinations and experiences.