Shloka 7
Adhyāya 39 — त्रिगुणविवेकः (Discrimination of the Three Guṇas) and Avyakta-Doctrine
उद्रिक्तं च रजो यत्र मध्यस्रोतोगतं भवेत् । अल्पं तत्र तमो ज्ञेयं सत््वमल्पतरं तथा,मध्यस्रोता अर्थात् मनुष्ययोनिमें, जहाँ रजोगुणकी मात्रा अधिक होती है, वहाँ थोड़ा तमोगुण और बहुत थोड़ा सत्त्गगुण समझना चाहिये
udriktaṃ ca rajo yatra madhyasrotogataṃ bhavet | alpaṃ tatra tamo jñeyaṃ sattvam alpataram tathā ||
ในภาวะที่เรียกว่า “กระแสกลาง” คือความเป็นมนุษย์ เมื่อรชัสเป็นคุณที่เด่น พึงรู้ว่า ตมัสมีเพียงเล็กน้อย และสัตตวะยิ่งน้อยกว่านั้น
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Human life (the ‘middle current’) is typically dominated by rajas—restless desire and activity—while tamas is lesser and sattva is least. Therefore, ethical effort and self-discipline are needed to increase sattva and prevent rajas from driving one into harmful action.
Vāyu is explaining a doctrinal classification of beings by the three guṇas. He identifies the human condition as a middle realm characterized chiefly by rajas, offering a moral-psychological lens for understanding human behavior and spiritual practice.